Οι μορφές της σύγχρονης οικογένειας

Σε παλαιότερες εποχές, η δομή της οικογένειας ήταν, κατά κανόνα, πατριαρχική. Σύμφωνα με το πατριαρχικό μοντέλο, τον κυρίαρχο ρόλο στην οικογένεια κατείχε ο πατέρας -"αφέντης", ο οποίος έπαιρνε τις σημαντικότερες αποφάσεις, ενώ η γυναίκα ήταν απόλυτα εξαρτημένη από το σύζυγό της και, παράλληλα, επιφορτισμένη αποκλειστικά με την ευθύνη της ανατροφής των παιδιών και τη γενικότερη φροντίδα του σπιτιού. Με το πέρασμα των χρόνων, όμως, και τις συνακόλουθες κοινωνικές ανακατατάξεις, οι ρόλοι των δύο φύλων άλλαξαν. Το γεγονός αυτό επέφερε δραστικές αλλαγές και στη δομή της οικογένειας. Για ποιο λόγο, λοιπόν, φτάσαμε στο σημείο να μιλάμε σήμερα για "πολυμορφική" οικογένεια; Ποιες είναι οι μορφές της;

Με την είσοδο της γυναίκας στην αγορά εργασίας, σημειώθηκαν σημαντικές αλλαγές τόσο σε κοινωνικό όσο και σε διαπροσωπικό επίπεδο. Από την απόλυτη εξάρτηση και την υπακοή, η γυναίκα πέρασε στο αντίθετο "άκρο"… Χειραφετήθηκε, οδηγήθηκε στην απόλυτη ανεξαρτησία, απέκτησε το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται καθοριστικές αλλαγές στο ρόλο των δύο φύλων. Στην εποχή μας, επομένως, η γυναίκα καλείται ν’ αναλάβει πολλαπλούς ρόλους: σύζυγος, μητέρα, επαγγελματίας. Με τη σειρά τους, οι σημερινοί άνδρες, από τη μια μεριά, γοητεύονται από το δυναμισμό των σύγχρονων γυναικών, αλλά από την άλλη, αισθάνονται μεγαλύτερη "απειλή", εφόσον οι γυναίκες έχουν πλέον, αναπόφευκτα, περισσότερες "απαιτήσεις" και δε συμβιβάζονται εύκολα, όπως συνέβαινε σε παλαιότερες εποχές. Οι παραπάνω αλλαγές επηρέασαν και τη δομή του θεσμού της οικογένειας.

Οι μορφές της σύγχρονης οικογένειας είναι οι ακόλουθες:

● Πυρηνική οικογένεια: Πρόκειται για την "κλασική" μορφή της οικογένειας, εφόσον αποτελείται από τους δύο γονείς και τα παιδιά που ζουν κάτω από την ίδια στέγη.

● Εκτεταμένη (ή διευρυμένη) οικογένεια: Περιλαμβάνει τις γιαγιάδες, τους παππούδες, τ’ ανίψια, τους θείους ή τις θείες και γενικότερα όλους τους στενούς συγγενείς, οι οποίοι έρχονται σε άμεση και καθημερινή επικοινωνία με το παντρεμένο ζευγάρι και τα παιδιά του. Ορισμένες φορές, μάλιστα, συμβιώνουν στην ίδια οικία και βοηθούν στο μεγάλωμα των παιδιών.   

● Μονογονεϊκή οικογένεια: Στην περίπτωση αυτή, επικεφαλής είναι μια γυναίκα (ή - σε πιο σπάνιες περιπτώσεις - ένας άνδρας), όπου μεγαλώνει μόνη τα παιδιά της. Πρόκειται, συνήθως, για χήρα, διαζευγμένη ή ανύπανδρη μητέρα. 

● Θετή οικογένεια: Αποτελείται από τους γονείς και το υιοθετημένο παιδί τους.

● Διπυρηνικές οικογένειες: Είναι μια "νεώτερη" μορφή οικογένειας, που προκύπτει ύστερα από ένα διαζύγιο και τη σύναψη ενός νέου γάμου. Και οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διατηρούν επικοινωνία με τους/τις πρώην συζύγους τους "τοποθετώντας" στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τα παιδιά τους.


Όποια μορφή κι αν έχει η οικογένεια κάθε ανθρώπου, πάντα θα αποτελεί ένα σίγουρο "καταφύγιο" σε οποιοδήποτε "βήμα" της ζωής του.